Postoji nekoliko legendi o Kapetanovoj kuli. Ona najpopularnija koja jednim dijelom i jeste utemeljena na histroijskim činjenicama kaže da je Bihaćka utvrda – Kapetanova kula spasila život ugrasko-hrvatskom kralju Beli IV od tatarskih konjanika.
U znak svoje zahvalnosti Bela IV je proglasio Bihać slobodnim gradom. Iako spada među najstarije građevine Bihaća, Kapetanovoj kuli do dana današnjeg nije utvrđen tačan nastanak. Predpostavlja se da se radi o 1205 godini kada su zapravo izgrađene četiri kule, ali su tri bile brzo razorene. Danas je Kapetanova kula Muzej Unsko-sanskog kantona u kojem možete pronaći rijeteke eksponate iz vremena japodskih plemena. (bihac.org)
Historijski kontekst
- Kapetanova kula se nalazi u starom jezgru Bihaća, unutar nekadašnjih gradskih zidina.
- Iako se često vezuje za srednji vijek, današnji naziv „Kapetanova kula“ dolazi iz osmanskog perioda, kada su kapetani (vojni upravitelji) imali ključnu ulogu u odbrani granice.
- U vrijeme Osmanskog carstva, kula je služila kao sjedište bihaćkog kapetana, ali i kao zatvor i stražarnica.
- Njen položaj odmah uz obalu Une bio je strateški – čuvala je pristup mostu, rijeci i ulazu u grad.
Muzej danas
- Danas je Kapetanova kula pretvorena u Muzej Unsko-sanskog kantona, gdje su izloženi:
- arheološki nalazi iz perioda Japoda i Rimljana,
- etnografski predmeti iz krajiške tradicije,
- numizmatika, oružje i dokumenti iz raznih perioda vladavine (osmanskog, austrougarskog itd.).
- Kula također povremeno služi kao prostor za kulturne događaje, radionice i izložbe.
Legende i predanja
- Osim one o kralju Beli IV, postoji i priča da su kule bile povezane podzemnim hodnicima ispod Bihaća – što se često spominje u lokalnim predanjima, iako nije dokazano.
- Neki tvrde da dno kule vodi do Une, što se uklapa u narodne priče o „bijegu pod zemljom“ u vrijeme opsade.
Zanimljivosti za turiste
- Kula je odlična tačka za fotografisanje jer se nalazi tik uz rijeku i staru jezgru.
- Mnogi turistički vodiči Bihaća počinju upravo kod Kapetanove kule jer simbolično predstavlja ulaz u staru dušu grada.
- Unutrašnjost kule je manje obnovljena, ali taj rustični izgled daje joj dodatnu autentičnost.