Crkva Sv. Antuna je građena krajem XIX stoljeća, a završena 1894 godine u maniru zapadnoevropskog elekticizma. Smatra se da je sagrađena na lokaciji gdje se je nalazila porušena srednjovijekovna bihaćka crkva. Sam izgled crkve bio je, u vrijeme završene gradnje, više nego fascinantan. Prostorno je zauzimala oko 900 m2, sa visokim pravougaonim zvornikom i bila je jedna od tri največe crkve u Bosni i Hercegovini. Crkva Sv. Antuna je na nesreću devastirana u toku II svjetskog rata. Od crkve je ostao samo toranj pored zidanog turbeta. (bihac.org)
Lokacija i kontekst
- Crkva je bila smještena u starom dijelu Bihaća, u blizini današnjeg gradskog parka i turbeta.
- Prema predanjima i nekim arhivskim izvorima, crkva je vjerovatno podignuta na mjestu nekadašnje srednjovjekovne crkve, koja je uništena tokom osmanskih osvajanja.
Arhitektura
- Građena je u stilu zapadnoevropskog eklekticizma, što znači da je kombinovala različite arhitektonske stilove – gotiku, renesansu i barok, što je u ono vrijeme bilo vrlo moderno.
- Isticala se svojim visokim zvonikom i impresivnim pročeljem.
- Imala je tri broda, čime je bila jedna od arhitektonski najambicioznijih crkava tadašnje BiH.
Sudbina crkve
- Crkva je ozbiljno oštećena tokom Drugog svjetskog rata, a nakon rata nikada nije obnovljena u izvornom obliku.
- Komunističke vlasti su nakon rata donijele odluku da se crkva ne obnavlja. Umjesto toga, veliki dio građevine je srušen.
- Jedini sačuvani dio je visoki zvonik, koji i danas stoji i često se koristi kao orijentir u gradu.
Današnji značaj
- Iako je crkva uništena, zvonik Crkve sv. Antuna je danas kulturno-historijski spomenik i dio identiteta grada.
- Povremeno se javljaju inicijative za obnovu crkve ili barem rekonstrukciju njene arhitektonske vizure kroz 3D modele, makete i digitalnu dokumentaciju.
Zanimljivost
- Crkva sv. Antuna se često pojavljuje u starim razglednicama Bihaća iz Austro-Ugarskog perioda – bila je jedan od simbola grada.
